Этнэ таны

Грипптан ничек сакланырга?

Бездә дә грипп теркәлергә тора дип язган идек. Менә бу мәгълүматны укыгыз һәм исегездә калдырыгыз.

Көз җитте. Грипп һәм ОРВИ авырулары башланган чорда аларга каршы торыр өчен авырудан саклану һәм дәвалану чаралары, билгеләре һәм өзлегүләр белән танышыйк.

Грипп – һәркем йоктырырга мөмкин кискен йогышлы авыру. Аны кешенең борынына һәм тамагына эләккән вирус китереп чыгара. Ютәлләүче, төчкерүче авыру кеше инфекция чыганагы булып тора. Аеруча беренче 3-4 көндә авыручыда башкаларга чирне йоктыру хәвефе көчле. Гриппның инкубацион вакыты берничә сәгатьтән 3-4 тәүлеккә кадәр күзәтелергә мөмкин.

Авыру кискен башлана. Өшү, калтырау, баш авырту (аеруча маңгай һәм чигәләр), югары температура, куллар-аяклар, сөякләр, күзләр авырту, утка туры карап булмау күзәтелә. Көчле интокси­кациядә баш әйләнү, һуштан язу, аппетит булмау, укшыту, косу, борыннан кан килү булырга мөмкин. Беренче тәүлектә тамакның кибүе, әрнеп торуы, борынның тыгылуы хас. Икенче-өченче көннәргә коры ютәл, күкрәктә авырту тойгысы, бераз томау башлана.

Әгәр авырдыгыз икән:

* Башкаларга йоктырмас һәм өзлекмәс өчен өйдә калыгыз, тышка чыкмагыз.

* Авыруны аяк өсте үткәрмәгез, ятыгыз.

* Үзегезне гаиләнең башка әгъзаларыннан мөмкин кадәр изоляцияләгез.

* Авыруның беренче билгеләрен сизү белән табиб чакырыгыз.

* Бер генә тапкыр кулланыла торган кулъяулыкларыгыз булсын. Куллангач, аларны шунда ук ташлагыз.

* Күп итеп витаминлы эчемлекләр эчегез.

* Табиб күрсәтмәләрен төгәл үтәгез, хәтта инде терелеп барган кебек тоелса да.

Әгәр гаиләдә берәрсе авырса, түбәндәгеләрне эшләргә кирәк:

* Аны башкалардан аерып урнаштырырга.

* Авыруны караучы бер генә кеше булса яхшы. Ул йөкле хатын-кыз булмасын.

* Барлык гаилә әгъза­лары битлек кию, кулларны еш юып тору кебек гигиена чараларын үтәргә тиеш.

* Авыруга бер метрдан да якынрак килмәгез.

* Чирле кеше өчен аерым савыт-саба тотыгыз.

* Авыруга игътибарлы булырга, хәле кискенләшкән чакта табиб чакырырга әзер торырга кирәк.

Грипптан өзлегүләр 10-15 процент авыруларда күзә­телә, гадәттә, алар хәвеф төркемендәге кешеләр: 65 яшьне үткән өлкәннәр, йөкле хатын-кызлар, түбән иммунитетлы кешеләр, бронхиаль астма һәм үпкә, йөрәк, нерв, эндокрин системасында хроник авырулары булган, метаболик синдромлы, бавыр һәм бөерләре начар пациентлар.

Авыру кеше югары температурадан, ютәлдән инте­гергә, зарланучан булырга мөмкин, бу аның гомере өчен хәвеф белән янамый. Ә менә түбәндәге билгеләр сагайтырга тиеш.

Балаларда:

* Еш, яки авырлык белән тын алу.

* Тиренең соры, яки зәңгәрсуга әйләнүе.

* Тиешенчә эчемлекләр кабул итүдән баш тарту.

* Көчле һәм туктамыйча косу.

* Уянырга теләмәү, яки активлык бетү.

* Баланың кулга алудан кискен карышуы.

* Грипп билгеләренең беразга кимүе, ә соңрак көчле температура һәм көчәйгән ютәл белән кире килеп чыгуы.

Өлкәннәрдә:

* Авыр тын алу, һава җитмәү.

* Күкрәк һәм эч турысында авырту.

* Кинәт баш әйләнә башлау.

* Зиһен буталу.

* Көчле һәм туктамыйча косу.

* Грипп симптомнарының кимегән кебек тоелуы, соңрак көчле температура һәм кө­чәйгән ютәл белән янә башлануы.

Әлеге билгеләр күзәтелгән кешегә кичекмәстән медицина ярдәме кирәк!

Грипптан ничек сакланырга? Авырудан өч профилатика чарасы бар: вакцина ярдәмендә (специфик профилактика), химиопрофилактика (табиб кушкан вируска каршы чаралар) һәм шәхси гигиена чараларын үтәү (специфик булмаган профилактика). Соңгысына түбән­дә­геләр керә:

* Авырулар белән бәй­ләнештә булмаска тырышырга.

* Аларга якын килгән очракта битлек кияргә.

* Кулларны сабын, антибактериаль чаралар белән юарга.

* Төчкергәндә һәм ютәл-ләгәндә авыз-борынны кап­ларга.

* Кеше күп җыела торган урыннарда булмаска.

* Бинаны еш җилләтеп торырга.

* Юылмаган куллар белән күзләргә, борынга, авызга тимәскә.

* Сәламәт тормыш рәве­ше алып барырга: тиешенчә йокларга, саф һавада булырга, дөрес тукланырга.

Вакцинация үзенчә­лекләре:

Прививканы грипп сезоны башланганчы ясатырга кирәк. Иммунлаштыру ел саен сентябрь-ноябрь айларында үт­кәрелә. Вакцинадан соң да чирләп китү хәвефе бар, лә­кин авыру җиңелрәк үтәчәк. Вакцинага грипп вирусының соңгы арада еш күзәтелгән төп өч штаммы керә.

Кызганычка каршы, вирус гел үзгәреп тора, яңа штаммнар күзәтелә, бу хәл эпиде­миягә китерә. Вакцина ярдә­мендә вирусның конкрет штам­мнарына иммунитет ел дәвамында саклана.

https://kiziltan.ru/zdorovie/3680-gripptan-saklanygyz.html

Фото: https://pixabay.com/

Реклама
Нравится
Поделиться:
Реклама
Комментарии (0)
Осталось символов: