Тыл хезмәткәре: җитди сынаулар аша – бәхетле тормышка

Тыл хезмәтчәне Мәхмүт абый Гатауллин 1931 елның 3 маенда Олы Әтнә авылында туа
 Гаиләдә өченче бала булып үсә. Аңлашыладыр, тарихка колхозлашу еллары буларак кереп калган бик авыр еллар бу. Эшләмәсәң нәрсәгәдер өметләнеп булмый. Шуңа күрә әнисе эшкә чыгарга була. Ә моның өчен Мәхмүтне 2 яшендә үк яслегә бирәләр. Әнисе җирле күмәк хуҗалыкта сыер савучы булып эшли.
1939 елда Мәхмүт авылдагы мәктәпнең I сыйныфына укырга керә. Шул ук елны аның абыйсы да солдат хезмәтенә китә. Моннан соң Мәхмүт әнисе һәм сеңлесе белән яши башлый. Мәктәптә укыган елларны яшәү шартлары бик җиңел булмаса да, ул тырышып укый һәм нәтиҗәдә VII сыйныфны тәмамлый. Моннан соң ул да җирле күмәк хуҗалыкта эшли башлый. 
Ул заманда мәҗбүри тәртип: һәр гаилә колхозга билгеле бер күләмдә ит тапшырырга тиеш була. Бу биремне башкару өчен Мәхмүт куян үрчетү белән шөгыльләнә башлый. Ул аларны бик яхшы тәрбияли, аларның үсеше өчен барлык кирәкле шартларны тудыра. Нәтиҗәдә, күмәк хуҗалыкка ел саен 40 килограммга якын ит тапшырып, дәүләт биремен бик яхшы үтәүчеләрнең берсе була. Бу эш гадәти физик тырышлык кына түгел, зур сабырлык һәм терлекчелек буенча төпле белем дә таләп итә. 
Мәхмүт балачактан ук җаваплылык һәм хезмәт сөю­чән­лек белән аерылып тора, бу аңа күмәк хуҗалыкта ышанычлы хезмәткәр булып танылырга ярдәм итә. Аның үрнәге авылдашларны да илһамландыра, күрәсең һәм ил алдындагы бурычны намус белән үтәүнең ни дәрәҗәдә мөһим булуын күрсәтә.
– Бөек Ватан сугышы чорында күмәк хуҗалыктагы бөтен эшне дә башкардым: печән, борчак җыйдым. Шулай ук үгез җиктем, җир дә сөрдем. Туңдырылган бәрәңгене Усад спирт заводына үгез белән ташыдым, – дип искә ала ул.
Мәхмүткә 15 яшь тулгач, аңа, ниһаять, ат җигәргә кушалар. Ә 1948 елда аның абыйсы Бөек Ватан сугышыннан әйләнеп кайта, дошманда әсирлектә була ул. Шуннан соң гаиләнең дә рухы бераз күтәрелеп китә, гәрчә аларның тормыш сынаулары әле озак еллар дәвам итсә дә...
1951 елда Мәхмүт Гатауллинны солдат хезмәтенә чакыралар. Армия хезмәтен 3 ел дәвамында Ленинград өлкәсендә уза ул, анда артиллерист була. Хезмәте бик җиңел булмаса да, ул үзен җаваплы һәм тәртипле солдат итеп күрсәтә. Биредә вакытта телефон элемтәсе отделениесе командиры дәрәҗәсенә ирешә – әйтергә кирәк, бу бик җитди казаныш була, чөнки хезмәте техник белемнәр генә түгел, лидерлык сыйфатлары да таләп итә.
Кызганычка каршы, бар да уң гына бармый шул: бу вакытта Мәхмүт бик каты авырып китә. Бик җитди сынау була бу: аңа шактый озак дәваланырга һәм тернәкләнү курслары үтәргә туры килә. Шөкер, ихтыяр көче һәм иптәшләренең ярдәме белән ул авыруын җиңеп чыга һәм барлык авырлыкларга карамастан, шөкер, тормыш юлын дәвам итә. Шулай да авыру эзсез калмый: 1954 елны аңа II төркем инвалидлык бирәләр. Шулай итеп армиядән туган авылына әйләнеп кайта.
Олы Әтнәгә кайткач, почтага элемтәче булып эшкә урнаша ул. Кирәк бит, биредә кабат бик каты авырый. Дүрт ай дәвамында Казан шәһәрендәге Бөек Ватан сугышы инвалидларын дәвалаучы госпитальдә ята. Рәхмәт, госпиталь табиблары аның сәламәтлеге өчен ихлас тырышып көрәшәләр – ул чорда мөмкин булган барлык дәвалау ысулларын кулланалар. Нәтиҗәдә, авыру кабат чигенә.
Савыкканнан соң туган өенә кайтып, Олы Әтнә артелендәге йорт җиһазлары цехына эшкә ур­наша ул. Анда яңа һөнәр үз­ләштерә – агач әйберләр эшләргә өйрәнә һәм цехта иң яхшы осталарның берсенә әйләнә. 
1959 елда Мәрьям исемле яхшы күңелле, эчкерсез кызга өйләнә һәм ул аның гомере буена ышанычлы тая­нычына әйләнә. Уртак никахтан ике уллары туа, шушы балалар тормышларының төп шатлыгына әйлә­нәләр.
Шунысы бәхәссез, бу пар гади, әмма ихлас шатлыклар белән тулы бәхетле гомер кичерә: һәр таңны бергә каршылыйлар, хуҗалыкны алып баралар, балалар тәрбиялиләр. Аларның өе һәрвакыт шатлыклы көлү авазы, җылылык һәм рәхәтлек белән тулы була... Әмма 2018 елны аның җәмәгате вафат була, бу Мәхмүт Гатауллин өчен тормышның бик авыр мизгеле була. Хәзер аны әтисеннән рухи көч һәм якыннары турында кайгыртуны мирас итеп алган кече улы тәрбияли. Шөкер, әтисе үзен уңай хис итсен һәм мәхәббәт белән чолгап алынсын өчен мөмкин булганның барысын да эшли ул.
Мәхмүт Гатауллин Бөек Ватан сугышында Җиңүгә керткән зур өлеше һәм ул еллардагы фидакарь хезмәтләре өчен ветераннарга һәм тыл хезмәтчәннәренә бирелә торган күпсанлы юбилей медальләре белән бүләкләнгән.